Bloedarmoede betekent dat er te weinig rode bloedcellen of hemoglobine aanwezig is. Dit veroorzaakt klachten zoals vermoeidheid, kortademigheid en bleekheid. Oorzaken zijn onder meer ijzertekort, chronische ziekten, erfelijke aandoeningen of beenmergproblemen. De diagnose gebeurt via bloedonderzoek. De behandeling richt zich op de onderliggende oorzaak.

Een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur kan bloedarmoede veroorzaken. Klachten zijn vermoeidheid, bleekheid en soms neurologische stoornissen (bij vitamine B12). Oorzaken zijn vaak slechte opname, voedingsgebrek of medicatie. De diagnose gebeurt met bloedtesten. De behandeling bestaat uit suppletie via tabletten of injecties.

Hemochromatose is een erfelijke stofwisselingsziekte waarbij te veel ijzer in het lichaam wordt opgenomen. Het overschot stapelt zich op in organen zoals lever, hart en pancreas en kan schade veroorzaken. Klachten zijn vermoeidheid, gewrichtspijn en soms huidverkleuring. De diagnose gebeurt met bloedtesten en genetisch onderzoek. De behandeling bestaat vooral uit aderlatingen om het ijzeroverschot te verwijderen.

Bij AIHA maakt het immuunsysteem antistoffen tegen eigen rode bloedcellen. Hierdoor ontstaat bloedarmoede met vermoeidheid, geelzucht en soms miltvergroting. Er zijn warme en koude vormen, afhankelijk van het type antistof. De diagnose gebeurt met specifieke bloedtesten. De behandeling bestaat uit corticosteroïden, immunotherapie of transfusies.

PNH is een zeldzame, verworven beenmergziekte waarbij rode bloedcellen kwetsbaar zijn en afgebroken worden. Dit geeft bloedarmoede, donkere urine en verhoogd risico op trombose. De diagnose gebeurt met flowcytometrie. De behandeling kan bestaan uit complementremmers of stamceltransplantatie. Regelmatige opvolging is noodzakelijk.

ITP is een auto-immuunziekte waarbij antistoffen de bloedplaatjes vernietigen. Dit geeft een verhoogd risico op blauwe plekken, bloedneuzen en soms ernstige bloedingen. De diagnose is een uitsluitingsdiagnose. De behandeling kan bestaan uit corticosteroïden, immunotherapie of splenectomie. Veel patiënten hebben een wisselend verloop met remissies en hervallen.

Hemoglobinopathieën zijn erfelijke aandoeningen waarbij de structuur of aanmaak van hemoglobine verstoord is. Voorbeelden zijn sikkelcelziekte en thalassemieën. Ze leiden tot bloedarmoede, vermoeidheid en soms orgaanschade. Diagnostiek gebeurt met bloedonderzoek en genetisch onderzoek. Behandeling varieert van transfusies en medicatie tot stamceltransplantatie.Inherited conditions such as thalassemia, sickle cell disease, G6PD deficiency and spherocytosis. These affect hemoglobin structure or production, leading to anemia, fatigue and organ damage. Diagnosed by blood and genetic testing. Treatment ranges from transfusions to stem cell transplantation.

Primaire immuundeficiënties zijn aangeboren stoornissen van het afweersysteem. Secundaire ontstaan door ziekten, medicatie of infecties zoals HIV. Patiënten hebben vaak terugkerende infecties. De diagnose gebeurt met immunologisch onderzoek. De behandeling varieert van antibiotica en immunoglobuline-infusen tot stamceltransplantatie bij ernstige vormen.

Hodgkin-lymfoom is een kwaadaardige aandoening van de lymfeklieren met typische Reed-Sternbergcellen. Het presenteert zich vaak met vergrote klieren, nachtzweten, koorts en gewichtsverlies. De prognose is meestal goed dankzij moderne chemo- en immunotherapie. De behandeling is afgestemd op stadium en risicofactoren. Genezing is bij de meerderheid van de patiënten mogelijk.

Non-Hodgkin-lymfomen zijn kwaadaardige ziekten van de lymfeklieren en het immuunsysteem. Er bestaan vele subtypes, van traag groeiend tot zeer agressief. Klachten zijn vaak vergrote klieren, koorts, nachtzweten en gewichtsverlies. De diagnose gebeurt via biopsie en beeldvorming. De behandeling bestaat uit chemo-, immuun- en doelgerichte therapie. Soms is een ook een afwachtende houding mogelijk.

MGUS is een goedaardige, vaak toevallig ontdekte afwijking met aanwezigheid van een monoklonaal eiwit in het bloed. Het veroorzaakt meestal geen klachten. Er bestaat een klein risico op evolutie naar multipel myeloom of andere plasmacelaandoeningen. Daarom is regelmatige opvolging belangrijk. Er is geen behandeling nodig zolang er geen progressie is.

Multipel myeloom is een kwaadaardige woekering van plasmacellen die botafbraak, bloedarmoede en nierproblemen kan geven. Amyloïdose ontstaat door stapeling van abnormale eiwitten in organen, soms samen met myeloom. De klachten verschillen sterk naargelang de organen. De behandeling bestaat uit chemotherapie, doelgerichte middelen en soms stamceltransplantatie.

Bij aplastische anemie faalt het beenmerg en maakt het te weinig bloedcellen aan. MDS is een groep ziekten waarbij het beenmerg abnormale, slecht functionerende cellen produceert. Beide geven anemie, infecties en bloedingsneiging. De diagnose gebeurt via een beenmergonderzoek. De behandeling varieert van ondersteunende zorg tot stamceltransplantatie.

Acute leukemie is een agressieve bloedkanker waarbij onrijpe witte bloedcellen zich snel opstapelen. Dit veroorzaakt anemie, infecties en bloedingsneiging. Er bestaan acute myeloïde (AML) en acute lymfatische leukemie (ALL). De diagnose gebeurt met bloed- en beenmergonderzoek. De behandeling is intensief en bestaat uit chemotherapie, doelgerichte therapie en soms stamceltransplantatie.

PV is een myeloproliferatieve ziekte waarbij het beenmerg te veel rode bloedcellen produceert. Dit verhoogt het risico op trombose en geeft klachten zoals hoofdpijn, jeuk na douchen en roodheid in het gelaat. De oorzaak is vaak een JAK2-mutatie. De behandeling bestaat uit aderlatingen en bloedverdunners, soms gecombineerd met celremmende therapie.

ET is een beenmergaandoening waarbij te veel bloedplaatjes worden aangemaakt. Dit kan leiden tot trombose of, paradoxaal, bloedingsneiging. Het risico neemt toe met leeftijd en bijkomende risicofactoren. De diagnose gebeurt via bloedonderzoek en beenmergonderzoek. De behandeling varieert van aspirine tot celremmende medicatie.

Myelofibrose is een chronische beenmergziekte waarbij littekenweefsel in het beenmerg ontstaat. Dit leidt tot bloedarmoede, vermoeidheid en een sterk vergrote milt. Het kan spontaan of na een polycythema vera of essentiële trombocytose ontstaan. De diagnose gebeurt via beenmergonderzoek. De behandeling varieert van ondersteunende zorg en JAK-remmers tot stamceltransplantatie.

CML is een bloedkanker veroorzaakt door de BCR-ABL-genfusie (Philadelphiachromosoom). Het beenmerg maakt te veel witte bloedcellen aan. Zonder behandeling kan dit evolueren naar een agressieve fase. Dankzij tyrosinekinaseremmers (zoals imatinib) is de prognose sterk verbeterd. Veel patiënten kunnen langdurig in remissie blijven.

CLL is de meest voorkomende leukemie bij volwassenen en ontstaat uit rijpe lymfocyten. Het verloop is vaak traag en wordt soms toevallig ontdekt. Klachten zijn vermoeidheid, infecties en vergrote klieren. Niet iedereen heeft direct behandeling nodig; soms wordt enkel opgevolgd. Nieuwe doelgerichte middelen hebben de vooruitzichten sterk verbeterd.

Trombose ontstaat wanneer er ongewenst een stolsel in een bloedvat vormt, wat kan leiden tot longembolie of beroerte. Bloedingen zijn het tegenovergestelde: een gestoorde stolling met overmatig bloedverlies. Beide situaties kunnen levensbedreigend zijn. Risico’s zijn o.a. erfelijke factoren, operaties en medicijnen. Behandeling varieert van antistolling tot stollingsbevorderende therapie.